11 Ιανουαρίου 2012
Είναι γνωστό
ότι το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης ορίζει σαν κριτήριο
«υγείας» μιας κρατικής οικονομίας το όριο «3% του δημοσίου ελλείμματος επί του
συνόλου του ΑΕΠ (ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος)». Είναι γνωστό επίσης, πως με
αυτό το νούμερο στο χέρι αποφασίζεται η μοίρα των κρατών-μελών, δηλαδή των
πολιτών τους. Πώς όμως ορίστηκε σαν κριτήριο ο λόγος «δημόσιο έλλειμμα προς
ΑΕΠ»; Και πώς προσδιόρισαν τον αριθμό 3%; Με βάση άραγε ποιους διεξοδικά
μελετημένους, στέρεα θεμελιωμένους σε πολυετείς έρευνες και υποστηριγμένους από
έγκριτες οικονομικές θεωρίες επιστημονικούς υπολογισμούς;
Το εντόπισα
ξαφνικά σήμερα σκαλίζοντας, αν
και το είχε αποκαλύψει αναλυτικότατα από πρόπερσι τον Οκτώβριο ο γάλλος
οικονομολόγος Γκι Αμπέιγ, υψηλόβαθμο στέλεχος του υπουργείου Οικονομικών
επί Ζισκάρ ντ’ Εστέν και στις αρχές της περιόδου Φρανσουά Μιτεράν,
επιφορτισμένος μεταξύ 1977-1982 με το έργο της εκτέλεσης του κρατικού
προϋπολογισμού.
Καταγράφοντας την ιστορική διαδρομή από το «πετρελαϊκό σοκ» του 1973, που σήμανε το τέλος της μεταπολεμικής «χρυσής τριακονταετίας», το πέρασμα στο νεοφιλελευθερισμό και στους απανωτούς πανικούς με το δημόσιο έλλειμμα, αφηγείται αναλυτικά τι συνέβη ένα βράδυ του 1981 στο γαλλικό υπουργείο Οικονομικών σε μια στιγμή που φαινόταν ότι, στον υπό κατάρτιση προϋπολογισμό για το 1982, το δημόσιο έλλειμμα θα ξεπερνούσε το σοκαριστικό για τα δεδομένα της εποχής αριθμών των 100 δις γαλλικών φράγκων.
Καταγράφοντας την ιστορική διαδρομή από το «πετρελαϊκό σοκ» του 1973, που σήμανε το τέλος της μεταπολεμικής «χρυσής τριακονταετίας», το πέρασμα στο νεοφιλελευθερισμό και στους απανωτούς πανικούς με το δημόσιο έλλειμμα, αφηγείται αναλυτικά τι συνέβη ένα βράδυ του 1981 στο γαλλικό υπουργείο Οικονομικών σε μια στιγμή που φαινόταν ότι, στον υπό κατάρτιση προϋπολογισμό για το 1982, το δημόσιο έλλειμμα θα ξεπερνούσε το σοκαριστικό για τα δεδομένα της εποχής αριθμών των 100 δις γαλλικών φράγκων.
Οι τεχνοκράτες
μας δεν παίζουν ούτε καν με αλγόριθμους. Παίζουν ζάρια! Ορίστε:
«(…) Μέσα στις συνθήκες αυτές, ο
Πιέρ Μπιλζέρ (που αργότερα πήγε και διέπρεψε στην Alcatel), ο υπ’
αριθμόν 2 στο υπουργείο Οικονομικών, μας καλεί ένα βράδυ, αργά, −εμένα και τον
Ρολάν ντε Βιλπέν (απόφοιτοι κι οι δυο της ENSAE, από τους
λίγους που ήξεραν πρόσθεση σε αυτό το υπουργείο, όπως μας έλεγαν
χαριτολογώντας)− κι αφού μας ενημερώνει με δυο λόγια για την τρικυμία στον
προϋπολογισμό, μάς γνωστοποιεί ότι ο Πρόεδρος [Μιτεράν] ζήτησε προσωπικά ο
ίδιος και κατεπειγόντως να σκαρώσουμε ένα κανόνα, ένα γνώμονα απλό, εύχρηστο αλλά που να δίνει και την
αίσθηση επιστημοσύνης, για να
τον κοπανάει στους πιο σκληρούς από όσους τον επισκέπτονταν για να ροκανίσουν
από τον κρατικό προϋπολογισμό.
Έπρεπε να βιαστούμε. Ούτε ο Βιλπέν, ούτε κι εγώ είχαμε
ιδέα τι να κάνουμε, αφού δεν υπήρχε καμιά οικονομική θεωρία για να μας βοηθήσει
να σκαρώσουμε τον κανόνα αυτό, ούτε καν για να προσανατολίσει κάπως τη σκέψη
μας. Αλλά η παραγγελία είχε έρθει από πολύ ψηλά. Στήσαμε λοιπόν το κτήνος του
προϋπολογισμού πάνω στο ανατομικό τραπέζι κι αρχίσαμε να το ψάχνουμε.










