ἡ οὐτοπία καί τό πραγματοποιήσιμον

capitalism of the rich, by the rich, for the rich

Hawking: Δεν πρέπει να φοβόμαστε τα ρομπότ αλλά τον καπιταλισμό

Posted on 10/10/2015

Ο Stephen Hawking προέβλεψε ότι οι ανισότητες θα ενταθούν στο μέλλον οδηγώντας σε μια «οικονομική Αποκάλυψη», αφού πολλές από τις δουλειές στις οποίες απασχολούνται σήμερα εκατομμύρια άνθρωποι θα καταργηθούν εξαιτίας της αυτοματοποίησης που θα φέρει η εξέλιξη της τεχνολογίας.

Δεν θα προκαλέσουν υπερεξελιγμένα ρομπότ την οικονομική Αποκάλυψη, αλλά οι άπληστοι επιχειρηματίες, εκτίμησε ο Hawking.

 κατά τη διάρκεια μιας διαδικτυακής συνεδρίας που είχε με το κοινό μέσω της πλατφόρμας Reddit, την Πέμπτη.

Σύμφωνα με τον Hawking η οικονομική ανισότητα θα ενταθεί στο μέλλον, αφού πολλές από τις δουλειές στις οποίες απασχολούνται σήμερα εκατομμύρια άνθρωποι θα καταργηθούν με την αυτοματοποίηση που θα φέρει η εξέλιξη της τεχνολογίας.

Όταν οι μηχανές θα φτάσουν να παράγουν όλα όσα χρειαζόμαστε, η κοινωνική διαστρωμάτωση θα εξαρτηθεί από τον τρόπο διανομής αυτών των αγαθών. Στο καλύτερο δυνατό σενάριο αυτής της, όχι και τόσο μακρινής, εξέλιξης η διανομή θα γίνεται δίκαια και όλοι οι κάτοικοι του πλανήτη θα απολαμβάνουν μία άνετη ζωή μακριά από κάθε ανάγκη για σκληρή εργασία.

Στον αντίποδα, προβάλλει ο κίνδυνος μιας μελλοντικής δυστοπίας όπου οι πανίσχυροι ιδιοκτήτες των μηχανικών μέσων παραγωγής αγαθών δεν θα μοιράζονται τον παραγόμενα αγαθά με τους υπόλοιπους, καταδικάζοντάς τους στην φτώχεια και τον αποκλεισμό.

Αν το οικονομικό χάσμα συνεχίσει να μεγαλώνει με τους ίδιους ρυθμούς, οι «πάμπλουτοι ιδιοκτήτες των μηχανών θα αποτελούν την ανώτερη τάξη μιας Νέας Εποχής», χωρίς ενδιάμεσα στρώματα από αυτούς μέχρι την τάξη των εξαθλιωμένων φτωχών.

Η ως τώρα συμπεριφορά των περισσότερων επιχειρηματιών προκρίνει το άσχημο σενάριο ως το πιο πιθανό, εκτίμησε ο θεωρητικός φυσικός.

skai.gr – huffingtonpost.com

πηγή: physicsgg

Το Κράτος των Λίγων

Το Κράτος των Λίγων

Posted by Παύλος Ελευθεριάδης on October 30, 2014

Πώς οι Ολιγάρχες κατέστρεψαν την Ελλάδα

Στο άρθρο αυτό, που δημοσιεύτηκε στην αμερικανική έκδοση του περιδικού Foreign Affairs, Νοέμβριος/Δεκέμβριος 2014, σσ. 139-146, δίνω την δική μου ερμηνεία για την κατάρρευση της Ελλάδας. Κατά τη γνώμη μου το πρόβλημα δεν ήταν στενά οικονομικό αλλά κυρίως πολιτικό. Η κατάρρευση των θεσμών στην Ελλάδα ήταν αποτέλεσμα της πολιτικής και οικονομικής ανισότητας που οξύνθηκε τα τελευταία είκοσι χρόνια. Υποστηρίζω ότι δημιουργήθηκε στην Ελλάδα, μέσω της ιδιοκτησίας των ΜΜΕ, μια μικρή στην πράξη ολιγαρχία, που κυριάρχησε στην πολιτική και οικονομική ζωή. Η δράση της διέφθειρε και δηλητηρίασε την πολιττκή ζωή, διέβρωσε τα πολιτικά κόμματα και οδήγησε στην κατάρρευση της εμπιστοσύνης των πολιτών προς την πολιτική στο σύνολό της. Η άνοδος της διάχυτης διαφθοράς ήταν ένα από τα αποτελέσματα της κατάστασης αυτής και της κατάρρευσης της εμπιστοσύνης προς τους θεσμούς. Παράλληλα το υπάρχον καθεστώς ωφέλησε και στηρίχθηκε από καλά οργανωμένες επαγγελματικές ομάδες, π.χ. δικηγόρους, γιατρούς, μηχανικούς, και τα συνδικάτα των δημοσίων επιχειρήσεων κοινής ωφέλειας, που κατά βάση (ως ομάδα, όχι ο καθένας ατομικά) ωφελήθηκαν από την διασπάθιση του δημοσίου χρήματος από τα κόμματα, είτε με μεγαλύτερες συντάξεις, είτε με άλλα προνόμια και προστατευτισμό. Φυσικά η αναδιανομή αυτή του εθνικού πλούτου έβλαψε το 90% που παρέμεινε απ' έξω από τις παραπάνω διευθετήσεις. Τα κοινά συμφέρονται ολιγαρχών και ισχυρών επαγγελματικών ομάδων, που ακόμα επηρεάζουν καθοριστικά τα μεγάλα κόμματα, εμπόδιζουν ακόμα τις μεταρρυθμίσεις και εμποδίζουν κυρίως την λήψη μέτρων τόσο της ισότητας ευκαιριών για την επιχειρηματικότητα αλλά και για την αποκατάσταση της κοινωνικής δικαιοσύνης, π.χ. την στήριξη των ανέργων και των ιατρικά ανασφάλιστων. Οι ισχυρές αυτές ομάδες προτιμούν να έχουν μεγαλύτερο κομμάτι μια συρρικνούμενης πίτας, παρά να αφήσουν την πίτα να μεγαλώσει. Το συμπέρασμά μου είναι ότι το κυριότερο πρόβλημα στην Ελλάδα σήμερα δεν είναι η οικονομική ανάπτυξη, αλλά η πολιτική και οικονομική ανισότητα, η οποία είναι ένας από τους κύριους λόγους που συνειδητά εμποδίζουν την οικονομική ανάπτυξη. 

[Απόδοση στα ελληνικά Π.Ε.]

Μόλις πριν λίγα χρόνια η Ελλάδα βρέθηκε πολύ κοντά στην χρεοκοπία και την έξοδο από την Ευρωζώνη. Σήμερα, χάρη στη μεγαλύτερη διάσωση κυρίαρχου κράτους στην ιστορία, η ελληνική οικονομία δείνχει νέα σημεία ζωής. Αφού εξασφάλισε δεσμεύσεις ότι η Αθήνα θα εφαρμόσει δραστικά μέτρα  λιτότητας, η ‘τρόικα’ – δηλαδή η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο – παρείχε στην Ελλάδα δεκάδες δισεκατομύρια ευρώ σε δάνεια έκτακτης ανάγκης. Σύμφωνα με πολλούς διεθνείς επενδυτές και Ευρωπαίους αξιωματούχους τα δάνεια αυτά πέτυχαν τον σκοπό τους. Αν εξαιρέσουμε το κόστος ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών, το έλλειμμα της Ελλάδας βρέθηκε περίπου στο 2 τοις εκατό τον περασμένο χρόνο, ενώ το 2009 ήταν σχεδόν στο 16 τοις εκατό.

Την περασμένο χρόνο επίσης η Ελλάδα βρέθηκε με πλεόνασμα τρεχουσών συναλλαγών για πρώτη φορά για πάνω από τρεις δεκαετίες. Και τον περασμένο Απρίλιο επέστρεψε στις διεθνείς αγορές από τις οποίες είχε αποκλειστεί για τέσσερα χρόνια, εκδίδοντας πενταετή ομόλογα 3 δισεκατομυρίων ευρώ, με σχετικά χαμηλό επιτόκιο – μόνο 4.95 τοις εκατό (η ζήτηση ξεπέρασε τα 20 δισεκατομμύρια ευρώ). Τον Αύγουστο, η Moody’s Investors Service αναβάθμισε την πιστοληπτική ικανότητα της Ελλάδας κατά δύο βαθμίδες.

Παρόλαυτά, η πρόσφατη επαναφορά της Ελλάδας κρύβει βαθιά δομικά προβλήματα. Για να ισοσκελίσει τα βιβλία της η Αθήνα επέβαλε εξοντωτικούς φόρους στις μεσαίες τάξεις και προχώρησε σε βαθειές περικοπές σε μισθούς του δημοσίου, συντάξεις και ιατρικές δαπάνες. Ενώ όμως οι απλοί πολίτες υπέφεραν κάτω από το βάρος της λιτότητας η κυβέρνηση δίστασε να προχωρήσει σε σοβαρές μεταρρυθμίσεις: η ελληνική οικονομί παραμένει μια από τις λιγότερο ανοικτές της Ευρώπης και ως αποτέλεσμα μια από τις λιγότερο ανταγωνιστικές. Είναι ταυτόχρονα και μια από τις πιο άνισες.

στιγμές πλούτου

Χωρίς οικογένεια

4 Ιαν, ’14

Pitsirikos

Την νιώθεις την κούραση γύρω σου. Και πάνω σου. Την νιώθεις στα βλέμματα των ανθρώπων. Στις κουβέντες που μένουν μισές. Στα «επαναστατικά» λόγια για τις ρήξεις και τις ανατροπές που παίζουν πια από κασέτα• οι εκφωνητές έφυγαν. Νιώθεις την κούραση και στα καθεστωτικά παπαγαλάκια. Πόσες φορές να πεις τα ίδια ψέματα; Πόσες φορές να υποδυθείς τον νικητή στην χώρα των ηττημένων;

Από το «ο σώζων εαυτόν σωθήτω- την κυρίαρχη ιδεολογία στην χώρα τα τελευταία χρόνια- περνάμε σιγά σιγά στο «άντε να πεθάνουμε, να ησυχάσουμε».

Είναι κι αυτό μια κάποια εξέλιξη.

Χτες στο ίδρυμα, τα παιδιά ήταν ασυγκράτητα.

Χάρηκαν που μας είδαν – πιο πολύ από ποτέ- αλλά στην ομάδα μιλούσαν όλα μαζί. Με το δίκιο τους.

Η Α. είπε στην ομάδα ότι η μεγαλύτερη επιθυμία της είναι να βρεθεί μια οικογένεια να την υιοθετήσει.

Όλα τα παιδιά στο ίδρυμα αυτή την επιθυμία έχουν αλλά δεν την λένε. Δεν το παραδέχονται, ειδικά τα αγόρια.

Όταν έχεις καταλάβει πως τα χρόνια πέρασαν και είναι πια απίθανο να βρεθεί μια οικογένεια να σε υιοθετήσει, κάνεις πως δεν σε νοιάζει. Κι εγώ αυτό θα έκανα στην θέση τους. Σιγά μην κλάψω.

Η Α. επιμένει να εκφράζει την επιθυμία της να υιοθετηθεί. Επειδή ξέρει –όπως όλα τα παιδιά- πως πλησιάζει η ώρα που θα βρεθεί σε κάποιο άλλο ίδρυμα.

Μετά από κάποια ηλικία, τα παιδιά στέλνονται σε άλλα ιδρύματα, σε γηροκομεία και άλλες μονάδες. Για να πεθάνουν εκεί. Χώρια από τους φίλους τους με τους οποίους μεγάλωσαν μαζί.

Τα παιδιά νομίζουν πως είμαστε πλούσιοι. Μάλλον είναι βέβαια πως είμαστε ζάπλουτοι. Αφού δεν ζούμε σε ίδρυμα, αφού μπορούμε και περπατάμε, αφού έχουμε οικογένειες, αφού μπορούμε ακόμα να κάνουμε κάνα δώρο και να πηγαίνουμε σε κάνα θέατρο, αφού έχουμε τον χρόνο να είμαστε εθελοντές στο ίδρυμα, πρέπει να είμαστε κροίσοι.

Όταν τους λες πως δεν είσαι πλούσιος, σε κοιτάνε καχύποπτα. Δεν σε πιστεύουν.

«Δεν πεθαίνω σαν χώρα, η χώρα έχει πεθάνει» λέει η Α. καθώς φεύγουμε από το ίδρυμα.

Είναι στενοχωρημένη όπως και η Π.

Ξέρουμε πως κάποια μέρα θα πάμε και κάποιο από τα παιδιά δεν θα είναι εκεί. Και μπορεί να μην το ξαναδούμε ποτέ. Και μετά θα ακολουθήσουν και τα άλλα παιδιά.

Από την αρχή το ξέραμε αυτό. Ήμουν ο πρώτος που είχε πει «και τι ακριβώς κάνουμε εμείς εδώ, αφού ξέρουμε πως πάμε ντουγρού στον τοίχο και πως δεν πρόκειται να καταφέρουμε τίποτα, αφού τίποτα δεν εξαρτάται από εμάς και το μέλλον των παιδιών είναι προδιαγεγραμμένο;».

Αλλά η «λογική» απάντηση είναι πως εσύ κάνεις ό,τι μπορείς για μερικές στιγμές χαράς και συντροφικότητας για τα παιδιά. Να έχουν κάτι να θυμούνται μετά. Αν και σκέφτομαι πως, αν έχεις περάσει και καλές στιγμές στη ζωή σου, μπορεί να είναι ακόμα χειρότερα μετά αν βρεθείς σε κάποιο άθλιο ίδρυμα.

Είναι κάπως σαν τον ήρωα της ταινίας «Δώδεκα χρόνια σκλάβος». Από ελεύθερος άνθρωπος με αξιοπρέπεια, οικογένεια και σπίτι, βρίσκεται σκλάβος στις φυτείες του Αμερικάνικου Νότου.

Όποιος θέλει να δει ποια είναι η πραγματική εικόνα της Ελλάδας σήμερα, ας επισκεφτεί κάποιο ίδρυμα για παιδιά.

Τα κονδύλια κόβονται, το προσωπικό μειώνεται –απολύονται γυναίκες που είναι σαν μητέρες για τα παιδιά (παιδιά που ήδη είναι ορφανά)-, τα παιδιά μένουν πια σε θαλάμους με πολύ περισσότερα παιδιά που έχουν διαφορετικά προβλήματα από τα δικά τους (ένα παιδί που έχει μόνο κινητικά προβλήματα μπορεί να βρεθεί σε ένα θάλαμο με παιδιά που έχουν νοητικά προβλήματα), και η εγκατάλειψη είναι πασιφανής.

Το βράδυ, συζητάμε με την Μ. και την Α. Συζητάμε για όλα. Για το ίδρυμα, για ταινίες, για θέατρα κλπ.

Κάποια στιγμή, η Μ. μας λέει πως ένας γνωστός της που είχε μια περιπέτεια με την υγεία του έκανε PSI.

«PSA» της λέω και σκάμε στα γέλια.

Μετά από τέτοιο βομβαρδισμό οικονομικών ειδήσεων επί τόσα χρόνια, είναι λογικό να λέει PSI το PSA. Από δω και πέρα, θα μιλάμε για θέματα υγείας, με οικονομικούς όρους.

«Ναι» λέει η Α., «θα λέμε για κούρεμα αντί για εγχείριση». Γέλια ξανά.

Μετά δίνουμε ραντεβού για σήμερα, να πάμε στον ήλιο. Αν έχει ήλιο. Έχει.

Εγώ, πάντως, περιμένω να έρθει η άνοιξη. Για να μπω στην θάλασσα. Και να χαθώ.

 

πηγή: pitsirikos

"η ζωή προχωράει", με το βήμα της χήνας....

Παιδιά σε θερινό camp, κοντά στο Bad-Kissinger, Γερμανία 1929

photo by Martin Munkácsi 

Η κρίση γίνεται νέα κανονικότητα

24 Μαΐου 2013

Δεν είδα τα σημάδια της κρίσης στους δρόμους της Αθήνας, όπως τα είχα δει στους δρόμους του Μπουένος Αϊρες, μάς είπε προχθές η Ναόμι Κλάιν. Είναι ίσως αυτή η διαφορά της παλαιάς Ευρώπης από τη νέα Λατινική Αμερική, συμπλήρωσε η διάσημη Καναδέζα συγγραφέας, η βαθύτερα ριζωμένη κοινωνική συνοχή. Ισως επειδή οι μηχανισμοί της οικογένειας διασώζουν τα πληγέντα μέλη, συμπληρώσαμε εμείς. Η Κλάιν βρίσκεται στην Ελλάδα για μια διάλεξη και για τα γυρίσματα μιας ταινίας με θέμα την περιβαλοντική και οικονομική κρίση ανά τον κόσμο. Δεν είχε δει πολλά, γ’ αυτό μιλούσε προσεκτικά και άκουγε εξίσου προσεκτικά τη μικρή νυκτερινή παρέα.

Κατά τη συζήτηση, κάναμε υποθέσεις: Συνηθίζουν οι άνθρωποι στην ανεργία και στην πτώχευση; Μετά το σοκ και τις σφοδρές αντιδράσεις του πρώτου καιρού, το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού συμπεριφέρεται σαν να υποτάσσεται στη νέα κατάσταση, να προσαρμόζεται, να το παίρνει απόφαση. Ως εάν η κρίση, αυτή η διαρκής κατάσταση εκτάκτου ανάγκης, να γίνεται η νέα κανονικότητα.

Από μια άποψη, αυτό συμβαίνει συνήθως μετά μία καταστροφή· η ζωή συνεχίζεται, το ποτάμι κυλάει σε νέα κοίτη. Οι άνθρωποι συνεχίζουν να βολτάρουν, να απολαμβάνουν ένα τραγούδι, να συγκινούνται με μια χειρονομία, να ερωτεύονται, να κάνουν παιδιά, να αστειεύονται. Φέρνουν τη ζωή στα μέτρα τους, πιο στενόχωρα ίσως, διαφορετικά, αλλά αυτό είναι.

Βέβαια, προσαρμόζονται όσοι μπορούν να προσαρμοστούν: όσοι περισώζουν ακόμη μια δουλειά και κάποιο εισόδημα, έστω μειωμένο. Οσοι δεν έχουν απορριφθεί ολοσχερώς. Διότι, όπως μετά από κάθε καταστροφή, έναν πόλεμο λ.χ., πίσω μένουν πολλά θύματα. Στην περίπτωση της Μεγάλης Υφεσης, που δεν είναι μόνο ελληνική, τα θύματα είναι τα ασθενέστερα κοινωνικά στρώματα. Και οι περισσότεροι νέοι. Αυτοί έχουν πέσει τώρα, κι αυτοί θα μείνουν πίσω, πεσμένοι ή βραδυπορούντες, όταν θα έρθει η σταθεροποίηση και η ανάκαμψη. Γι΄αυτούς η κρίση λειτουργεί σαν ένα αχανές διαρκές πουργατόριο· το νέο περιβάλλον, όταν και όπως διαμορφωθεί, δεν θα τους χωράει όλους, κάποιοι θα περισσεύουν και θα ξεμείνουν σε άλλη βιοτική πίστα, στις παρυφές, στα χαμηλά, κοντά στους sans papier μετανάστες, ένα σκαλί πάνω από τους ανώνυμους των τράνζιτο. Πόσοι; Μισό, ένα, ενάμισι, δύο εκατομμύρια; Αγνωστο.

Οι υπόλοιποι θα προχωρούν, θα ανοίξουν το βήμα· οι περισσότεροι θα ρίξουν ένα βλέμμα πίσω και μετά δεν θα ξανακοιτάξουν. Η διαφοροποίηση αυτή δεν είναι τόσο απλή, όσο ακούγεται· το κοινωνικό τραύμα δεν επουλώνεται τόσο απλά και τόσο γρήγορα, αφήνοντας απλώς μια αντιαισθητική ουλή. Το τραύμα ενδέχεται να παραμείνει χαίνον. Σε κάθε περίπτωση, θα έχουν χαθεί η όποια συνοχή και η όποια ομοιογένεια του παλαιού σώματος, προ Υφεσης. Θα έχουν αλλάξει οι όροι της συμβίωσης και οι προσδοκίες ― μα ήδη αυτό συμβαίνει για πολλούς. Το σοκ παράγει αφειδώς νέα ανισότητα, βίους κινούμενους σε παράλληλες ασύμπτωτες πίστες.

Η Μέλανι Κλάιν περιέγραψε την κοινωνική μηχανική του σοκ. Ζούμε μια εφαρμοσμένη εκδοχή του.

πηγή: vlemma