ένας χρόνος χωρίς Τζιμάκο

          

μάγισσα μανούλα

           

"από το παν και την ουσία"*

" Τα Χριστούγεννα του 1995 ο Τζίμης Πανούσης έπαιζε, νομίζω, στο Κύτταρο.
Όταν τελείωνε η παράσταση και αποχαιρετούσε το κοινό, στο video wall έμενε να παίζει μια εικόνα. 

Ήταν Αλβανοί οικονομικοί μετανάστες, που έμπαιναν φοβισμένοι, βρώμικοι και αξύριστοι στα λεωφορεία που θα τους έστελαν πίσω στην Κακαβιά.

Τότε το ζήτημα των μεταναστών δεν απασχολούσε κανέναν ή σχεδόν κανέναν.
Δεν υπήρχε καλά - καλά στην ατζέντα της αριστεράς και της αναρχίας. Καθόμασταν και κοιτούσαμε το βίντεο, περιμένοντας τι θα γίνει, ώσπου κάποια στιγμή ακουγόταν η φωνή του Τζιμάκου από τα αποδυτήρια: «Παιδιά φύγετε. Δεν είναι τίποτα. Αλβανοί είναι. Έρχονται να βρουν δουλειά, τους δέρνουν, τους στέλνουν πίσω, δεν είναι κάτι. Αλβανοί. Αύριο μπορεί να τους χώσουμε σε κάνα στρατόπεδο, να γλιτώσουμε τις βετζίνες. Μη χάνετε τον χρόνο σας. Σηκωθείτε φύγετε. Να 'ταν Έλληνες, να καθόσασταν, αλλά για Αλβανούς τώρα; Πάτε τη βόλτα σας, τελειώσαμε». 

Το 1/10 του χώρου, αυτοί που κάθονταν πίσω στο μπαρ, ξέσπαγε σε χειροκροτήματα και επεφημίες, «μπράβο ρε Τζιμάκο», οι περισσότεροι παρέμεναν αμήχανοι για λίγο, δεν πολυκαταλάβαιναν το πνεύμα, μετά από λίγο χειροκροτούσαν και αυτοί -δεν είμαι βέβαιος ότι ήξεραν γιατί.

Αυτός ήταν ο Τζιμάκος.

Ένας άνθρωπος που για πολλά χρόνια χάριζε τη δημόσια ειρωνική φωνή του σε ιδέες και απόψεις εντελώς περιθωριακές και με τη δύναμη του μεσαιωνικού γελωτοποιού τις έβγαζε από το πηγάδι. 

Καταλαβαίνω ότι είναι δύσκολο να εξηγηθεί αυτό σε ανθρώπους που μεγάλωσαν τα τελευταία 10 χρόνια, που οι ιδέες αυτές είναι πια δημόσιες, κυκλοφορούν στο Διαδίκτυο, ανακατεύονται στη γενική πολιτική συζήτηση, έχουν φωνή και λόγο, που δεν έχουν βιώσει τη μοναξιά και την απομόνωση του '80 και του '90. 

Θα ήταν δύσκολο να τους εξηγήσεις ότι κάθε αστείο που διαβάζουν εδώ, όλο το στυλ της ειρωνίας και του κυνισμού, το ύφος της αποδόμησης της εξουσίας οφείλει την αρχιτεκτονική του σε έναν άνθρωπο που έκανε κάτι εντελώς πρωτότυπο και ξεχωριστό μόνος του για πολλά χρόνια και μας επηρέασε όλους. 

Ότι μάθαμε να μη σεβόμαστε την πατρίδα, τη θρησκεία, την οικογένεια, την αστυνομία, την ιερότητα και την εξουσία από τις ατάκες του, ότι διδαχθήκαμε τη βλασφημία από τον δικό του λόγο.

Ότι κάθε στεροτυπική σχεδόν πια εκφορά του λόγου μας, πριν γίνει τέτοια εφευρέθηκε από έναν περίεργο γελωτοποιό που την εισήγαγε στο δημόσιο λόγο με κόστος.

Είπε πολλές βλακείες ο Τζιμάκος τα τελευταία χρόνια.

Δεν πέρασε ποτέ από την άλλη πλευρά, απλά με τα χρόνια μετατράπηκε λίγο σε έναν ηλικιωμένο που γκρινιάζει για τα πάντα και του φταίνε όλοι στο καφενείο. 

Δεν θα τον θυμόμαστε για αυτό όμως, γιατί ποτέ δε δοκίμασε να κάνει την παρακμή του μπίζνα ούτε έφτιαξε μεγάλες και πομπώδεις εξομολογήσεις για να πιάσει θέση στην αυλή των βασιλιάδων. 

Δεν υποστήριξε ποτέ κανέναν δυνατό απέναντι σε κανέναν αδύναμο. Παρέμεινε ο Τζιμάκος που το 2009 πήγαινε στις συνελεύσεις του ραδιοσταθμού City που έκλεισε η Γιάννα Αγγελοπούλου, αλληλέγγυος στους εργαζόμενους, και ρωτούσε πώς μπορούσε να βοηθήσει, το 2008 υποστήριζε δημόσια την εξέγερση του Δεκέμβρη και όλα αυτά τα χρόνια βοηθούσε ομάδες, φανζίν και πρωτοβουλίες που του κινούσαν το ενδιαφέρον.

Διάβασα μερικά σχόλια πολύ μικρόψυχα χθες εδώ. Θα έλεγα στους συγγραφείς τους να μελετήσουν στον Τζιμάκο πώς μπορεί κανείς να είναι κυνικός και διατρητικός, χωρίς να είναι μικρόψυχος. 

Ίσως αυτό να είναι ένα από τα βασικά πράγματα που θα μας χρειαστούν στο επόμενο διάστημα.

Σε κάθε Μεσαίωνα, οι γελωτοποιοί αναλαμβάνουν να καταδείξουν την αθλιότητα της αυλής. 

Κι εμείς χάσαμε χθες τον πιο σπουδαίο. 

Ας σηκώσουμε το τρυπάνι του και ας συνεχίζουμε να τρυπάμε τον τοίχο. Κάθε μικρή ρωγμή, να το ξέρετε, την οφείλουμε λίγο και στον Τζιμάκο. Που δεν έκοψε ποτέ τα μαλλιά του, δεν τελείωσε ποτέ το πανεπιστήμιό του και δεν έκανε ποτέ τη θητεία στο στρατό.

Αντίο Τζιμάκο, γαμώ το Χριστό μου. "

SXY

*το "από το παν και την ουσία" είναι ένα λογοπαίγνειο για το επίθετό του, που το είχε κάνει ο ίδιος, συστηνόμενος σε κάποια ακροάτρια:

-πα...πανούσης?

-ναι..πανούσης...από το παν και την ουσία

:) 

αντίο Τζιμάκο

 Μου λες μ' αγαπάς,

θες να παντρευτούμε

μου λες μ' αγαπάς,

και μου δίνεις συμβουλές.

Πρώτα να τελειώσω

το πανεπιστήμιό μου

μετά να κάνω

τη θητεία στο στρατό

να πιάσω δουλειά

σε κανένα γραφείο

να παντρευτούμε

να κάνουμε παιδιά.

Κι εγώ σ' αγαπώ,

γαμώ το Χριστό μου

Κι εγώ σ' αγαπώ

γαμώ το Χριστό.

Μου λες μ' αγαπάς,

θες να παντρευτούμε

μου λες μ' αγαπάς,

και μου δίνεις συμβουλές

Πρώτα να πάω

σε κανένα κουρείο

να κόψω τα γένια

 να κοντύνω τα μαλλιά

να έρθω στο σπίτι

να γνωρίσω το μπαμπά σου

να σταματήσω και τα ναρκωτικά

Κι εγώ σ' αγαπώ,

γαμώ το Χριστό μου

Κι εγώ σ' αγαπώ

γαμώ το Χριστό.

Οικογενειακή Συνομωσία, 1980 

Τι να πρωτογράψω για τον Τζιμάκο? Μέχρι και το όνομα του μπλογκ, είναι τιμής ένεκεν, από μια ατάκα του ("δουλειές του κεφαλιού, του κάτω"). Είναι ο ήρωας της εφηβείας μου. Θυμάμαι, ήμουνα πιτσιρικάς στο "χωριό", όταν ο μεγαλύτερος συνονόματος (και συνεπώνυμος) ξάδερφός μου με μύησε στις Μουσικές Ταξιαρχίες. Είχε πειρατικό ραδιοφωνικό σταθμό μ'ένα φίλο του και όλη τη μέρα βαρούσαν Τζιμάκο, Σιδηρόπουλο και πάσης φύσεως ροκιές και πανκιές. 

'Εκτοτε τον Πανούση τον είδα (και ποτέ δεν τον χόρτασα) σε πάρα πολλά live, άκουσα και ανέλυσα όλα τα τραγούδια του, απόλαυσα τις ραδιοφωνικές εκπομπές του (που για ένα διάστημα, μου τις έγραφε σε κασέτες ο φίλος μου ο Δημήτρης που είχε περάσει Αθήνα), γέλασα με τις ανεπανάληπτες φάρσες του, διάβασα και μελέτησα όλα τα βιβλία του, θαύμασα την οξύνειά του και τα απίστευτα λογοπαίγνειά του, λάτρεψα την φάτσα του σκανταλιάρη που συχνά έπαιρνε.

              

[Το πιο πάνω τραγούδι το έγραψε πριν περίπου 40 χρόνια. Θα περάσουν άλλα τόσα και τα ελληνικά ΜΜΕ δεν θα έχουν τολμήσει ακόμα να το παίξουν.]

Προβοκάτορας, δημιουργικός, ταλαντούχος, αεικίνητος και παιχνιδιάρης είχε εξελίξει εδώ και πολλά χρόνια το oneman show του σε μια μοναδική εμπειρία, ειδικά για τους αμύητους.

Βαθειά μορφωμένος και πολιτικοποιημένος, με ολοφάνερη αγάπη για το αυθεντικό, το παραδοσιακό και το γνήσιο λαϊκό και μ'έναν μοναδικό και πολύ προσωπικό τρόπο γραφής και άψογα ελληνικά, έκανε για πολλά χρόνια τον ραδιοφωνικό και θρυλικό "Δούρειο ήχο", που ήταν ένα κράμα από Πανούσειο λόγο, μουσικάρες και τηλεφωνικές φάρσες.

Ο Τζιμάκος με την ανατρεπτική σάτιρά του κρέμασε στα μανταλάκια όλους τους μύθους και όλα τα κόμπλεξ μιας βαθειά συντηρητικής κοινωνίας όπως η Ελληνική. Γλέντησε την "κανονικότητα" και την υποκρισία του λούμπεν μικροαστού, την πλαστική "ευδαιμονία" του καπιταλισμού, την μπόχα των τηλεσκουπιδιών, αλλά και τον δήθεν προοδευτισμό του Τίποτα. Συνεπής Αναρχικός, αιρετικός και υπερήφανο "φρικιό", τα έβαλε με τις πάσης φύσεως εξουσίες και εξουσιάζοντες και με όπλο το χιούμορ του, τις τραγουδάρες του, αλλά και τα αμέτρητα κείμενά του, αμφισβήτισε, "βλασφήμισε" και ξεκόλλησε αρκετά τυχερά μυαλά.

Χωρίς τον Πανούση, η ζωή στον γιδότοπο θα είναι σίγουρα πιο συντηρητική και πιο βαρετή.

Αντίο ρε Τζιμάκο.

Σ'ευχαριστούμε για όλα!

[...]

Καταναλώνομαι τις νύχτες

με την δικιά τους συνταγή

εγώ πουλάω τα όνειρά μου στους ξενύχτες

κι αυτοί γαμάνε μια πληγή.

[....]

Έχω έναν πόνο στην κοιλιά μου

τη νιώθω να εγκυμονεί

θα απλώσω στην ταράτσα τ'άντερά μου

με μανταλάκια χιαστί

και θα κρεμάσω τα ερμαφρόδιτα μωρά μου

η πρώτη μάνα τραβεστί.

Ένα τραγούδι για τον χειμώνα.

ο τζιμάκος για το δημοψήφισμα

[λίγες μέρες πριν το δημοψήφισμα]

                      

mastoura ambient

               

αχ ευρώπη

πρωτοχρονιά 1985

τότε που
ο Αντρέας ήταν ακόμα σοσιαλίζων και το πασόκ κόμμα,
 οι αβερωφικοί δεξιοί πάλευαν με κραυγές και τσεκούρια να βγούνε από το χρονοντούλαπο
και η ΕΡΤ άλλαζε τον χρόνο προβάλλοντας πρωτοχρονιάτικο show με τη συμμετοχή του Τζιμάκου με τις Μουσικές Ταξιαρχίες του

30 χρόνια μετά

τα φορτσακοειδή του ακροδεξιού σαμαρά

το πολύ πολύ να παίξουν κανένα ντουετάκι μαραβέγια-ρόμπερτουίλιαμς σ'αυτήν την ντροπή που λέγεται νέριτ

 από τον κανονικό άρτο δηλαδή και τα κανονικά θεάματα

στα ληγμένα και στα γενο-εθνόσημα

το πισωγύρισμα συνευρωπαίε μου βγάζει μάτι..

                         

η αυτοάμυνα του ισχυρού και η αυτοϊκανοποίηση του τηλεθεατή

"η κοινή η γνώμη, μια κοινή, μια πόρνη" τραγουδούσε πριν πολλά χρόνια ο τρισμέγιστος Τζιμάκος, ο οποίος παρεπιπτόντως τα'χει πει όλα...

η κοινή γνώμη είναι μια κοινή υποκρισία...σε κάθε επίπεδο...είτε παγκόσμιο, είτε τοπικό.

λες και στον homo-teleopticus ενεργοποιείται αυτόματα μια εσωτερική διαδικασία, η οποία πολλαπλασιάζει τις ψευδαισθήσεις, μεγαλώνει το δάχτυλο για να κρύβεται από πίσω και τον κάνει να θυμίζει συχνά τον Ντίνο Ηλιόπουλο να λέει γεμάτος αμηχανία: "δεν ξέρω αν το παρατηρήσατε, αλλά είμαστε μια πολύ ωραία ατμόσφαιρα"..

στα πλαίσια λοιπόν αυτής της ωραίας ατμόσφαιρας η κοινή υποκρισία της "πολιτισμένης" Ευρώπης και των ακόμα πιο "πολιτισμένων" ΗΠΑ, ανέχεται τους εκλεγμένους ηγέτες της να βγαίνουν και να δικαιολογούν μια σφαγή γυναικόπαιδων, αντικειμενικά αθώων, μιλώντας ξεδιάντροπα για "δικαίωμα στην αυτοάμυνα"!..

εγώ κι εσύ, ναζί...

ο antonis_ σε ντουέτο με τον "καταλληλότερο"

Νεκρικοί Διάλογοι

Συνέντευξη του Κ.Καστοριάδη στον Τζιμάκο