ξέρουμε

Τα πράγματα δεν είναι όπως παλιά. Έχουν αλλάξει και μάλιστα ριζικά. Με μη αναστρέψιμο τρόπο. Μπορεί αυτή η αλλαγή να μην έχει εγγραφεί ακόμα στο συλλογικό μας υποσυνείδητο, αλλά είναι θέμα χρόνου να γίνει κι αυτό.

Η απόσταση δεν υπάρχει πια, να λειτουργεί ως ασφαλής τρύπα για να στρουθοκαμηλίζουμε.

Τώρα, δεν μπορούμε να ισχυριστούμε ότι δεν ξέρουμε. 

Γι'αυτό μας κοιτάει μ'αυτό το βλέμμα, ο πεντάχρονος Ομράν. Περιμένει να του λύσουμε την απορία. Εμείς που ξέρουμε.

                    

ΕΝΤΟ ΜΕ ΤΑΞΙ στο Βερολίνο

οι λέξεις αλλάζουν, η βαρβαρότητα όχι

Φωτογραφικό ντοκουμέντο με Έλληνες πρόσφυγες στο Χαλέπι της Συρίας να περιμένουν στην ουρά για συσσίτιο του Αμερικανικού Ερυθρού Σταυρού.

Σμύρνη όπως Χαλέπι

21 Δευτέρα Mar 2016

Posted by Кроткая

Σε εβδομήντα χρόνια από τώρα, όταν πιθανότητα κι εσύ και εγώ θα έχουμε φύγει από το μάταιο τούτο κόσμο, κάποιοι απόγονοί μας, με την ευρύτερη έννοια του όρου, θα γράφουν και θα διαβάζουν στα βιβλία ιστορίας για ένα από τα μαζικότερα κύματα μετακίνησης πληθυσμών, ή μετανάστευσης, ή προσφυγιάς (ο όρος που θα προτιμάται, εξαρτάται από τον εκάστοτε γράφοντα). Τα κείμενα αυτά θα μιλούν σίγουρα για τον πολύχρονο, αιματηρό και τρομακτικό πόλεμο στη Συρία, που οδήγησε χιλιάδες ανθρώπους στον ξεριζωμό, ενώ χιλιάδες άλλους τους θέρισε, τους άφησε ανάπηρους ή τραυματίες και σίγουρα όλους τους σημάδεψε βαθειά στις ψυχές τους.

Τα κείμενα θα μιλούν ακόμα για την ιστορικής σημασίας απόφασης της Συνόδου κορυφής της ΕΕ με την Τουρκία. Για τις πέντε σελίδες των συμπερασμάτων της συνάντησης, που διέγραψαν μονοκοντυλιά συνθήκες, διεθνείς νομοθεσίες και κανόνες, που είχαν θεσπιστεί την επαύριο μιας άλλης παλαιότερης τραγωδίας, του Β’ Παγκοσμίου πολέμου. Τις πέντε σελίδες συμπερασμάτων, τις εξαιρετικά προσεκτικά γραμμένες: migrants, όχι refugees, Syrians αλλά όχι Iraqis, παράτυποι αλλά όχι παράνομοι. Οι λέξεις ασκούν πολιτική και κρατούν ευαίσθητες όσο και επικίνδυνες ισορροπίες. Οι λέξεις προστατεύουν συμφέροντα, μεταφέρουν χρηματικά ποσά από τον ευρωκορβανά στην ιδιωτική πρωτοβουλία. Οι λέξεις δεν προμηθεύουν γάλα και ψωμί. Οι λέξεις δεν προστατεύουν ανθρώπους. Οι λέξεις δεν αγαπάνε τους κατατρεγμένους. Χαριεντίζονται μόνο με τους ισχυρούς.

Τα κείμενα θα μιλούν ακόμα για κέντρα καταγραφής μεταναστών και κέντρα κράτησης, αλλά δεν θα τα αποκαλούν φυλακές. Θα αποσιωπούν τα συρματοπλέγματα ενδεχομένως, αλλά μάλλον θα αδυνατούν να κρύψουν τους φράχτες και τα πολεμικά πλοία που σουλατσάρουν στο Αιγαίο. Θα μιλούν για ανταλλαγές Συρίων και επιστροφές (ή επαναπροωθήσεις;) άλλων εθνικοτήτων.

Τα κείμενα είναι πάντα παγωμένα, ψυχρά, ισοσταθμισμένα. Τα ιστορικά κείμενα που διάβασα μιλούσαν για Μικρασιατικό πόλεμο (και όχι καταστροφή: σαφής η πολιτική απόχρωση, όσο σαφές είναι και πως κάθε πόλεμος είναι καταστροφή). Μιλούσαν για στρατόπεδα συγκέντρωσης. Για ανταλλαγές πληθυσμών. Για καταγραφή Εβραίων, ομοφυλοφίλων, αναπήρων. Για στρατόπεδα εργασίας και συγκέντρωσης. Για θαλάμους αερίων, για κίτρινα άστρα, ροζ τρίγωνα και τατουάζ με αριθμούς. Τατουάζ με αριθμούς στο Εσκί Σεχίρ. Τατουάζ με αριθμούς στο Μαουτχάουζεν. Σκελετοί ζωντανοί και νεκροί το 1941. Σκελετοί ζωντανοί και νεκροί το 1922. Τουρκοκρητικοί, Αρμένηδες, Πομάκοι, Εβραίοι, Έλληνες, Πόντιοι, κομμουνιστές, τσιγγάνοι. Διάλεξε χρονιές κι άλλαξε εθνικότητες, ιδιότητες, ονόματα και τοποθεσίες.

Αυτό που δεν αλλάζει είναι η δυστυχία, η πείνα, η καταστροφή, ο θάνατος, το κλάμα των παιδιών, ο θρήνος των μανάδων, ο πόνος των γερόντων. Ο ξεριζωμός, η νοσταλγία, ο φόβος. Η προσφυγιά, το αίμα και οι ταπεινώσεις. Αυτές οι λέξεις είναι ίδιες σε όλες τις γλώσσες, είναι βαριές σαν ενοχές, και δεν περιλαμβάνονται συνήθως σε νομικά κείμενα, σε συμπεράσματα συνόδων κορυφής ούτε σε ιστορικές διατριβές.

Αυτό που δεν διάβασα στα ιστορικά κείμενα, αλλά το έμαθα από τους ανθρώπους, ήταν το κλάμα των τουρκοκρητικών στη Σμύρνη όταν συνάντησαν μια κρητικιά εξ Ελλάδος, το κλάμα τους για μια πατρίδα που δε γνώρισαν, αλλά τη γλώσσα της τη μιλούσαν. Αυτό που κρύβουμε επιμελώς είναι που λέγαν τις προσφυγοπούλες παστρικιές και πουτάνες στον Πειραιά και στη Θεσσαλονίκη, τότε στη δεκαετία του ’30. Και που ούτε οι πολιτικοί τους θέλανε τους πρόσφυγες, γιατί αλλοίωναν λέει τα εκλογικά αποτελέσματα (γιατί άραγε να ήταν οι πρόσφυγες αριστεροί κατά το πλείστον;), αλλά ούτε κι ο ντόπιος πληθυσμός, που έβαζε φωτιά στους καταυλισμούς και στα παραπήγματα κι έσπαγε μαγαζιά προσφύγων αργότερα.

Κατηγορούμε και σωστά τους Γερμανούς του μεσοπολέμου που έκαναν πως δεν καταλάβαιναν τι σήμαιναν οι καπνοί που έβγαιναν από τα Άουσβιτς και τα Νταχάου, που δούλευαν στην πολεμική βιομηχανία του Χίτλερ για ένα ξεροκόμματο, αλλά έκαναν τα στραβά μάτια στις ταμπέλες «Kein Zutritt für Jüden» και στα σπασμένα μαγαζιά και στις νύχτες των κρυστάλλων.

Σε εβδομήντα χρόνια από τώρα, αναρωτιέμαι τι θα λένε οι αναγνώστες των βιβλίων ιστορίας για όλους εκείνους που έκαναν πως δεν έβλεπαν τα Καλαί και τις Αμυγδαλέζες, τις Ειδομένες και τις Μόριες, για όλους τους Ευρωπαίους που ψήφισαν Όρμπαν και Λεπέν, που συνέχισαν τη ζωούλα τους την ώρα που χτίζονταν στρατόπεδα, την ώρα που άνθρωποι μαντρώνονταν σαν τα πρόβατα πίσω από συρματοπλέγματα, τιμωρημένοι γιατί έκαναν το λάθος να ζουν σε μια χώρα εμπόλεμη, την ώρα που παιδιά και γέροντες στέλνονταν πίσω σε «ασφαλείς τρίτες χώρες».

Σμύρνη όπως Χαλέπι, Μαουτχάουζεν όπως Αμυγδαλέζα, ανταλλαγές πληθυσμών όπως «ένας Σύριος για έναν Σύριο». Εβδομήντα και εκατό χρόνια μετά. Διαφορά απολύτως καμία. Κι αν ο ιμπεριαλισμός σου μοιάζει ξύλινη λέξη, πές μου εσύ πώς ονομάζεις αυτή τη βαρβαρότητα. Ή μάλλον όχι: ονόμασέ την όπως θες, αλλά να συμφωνήσουμε πως πρέπει να τελειώνουμε μαζί της.

  

πηγή: Kpomkar

ο ιερός άνθρωπος

image: Georgi Licovski

Κάνοντας πράξη την ουτοπία: Καλωσορίζουμε τους πρόσφυγες!

Afterwords on 22/02/2016

Θέτονται σε πράξη ουτοπικές ιδέες και αποδεικνύεται ότι ένας διαφορετικός κόσμος είναι εφικτός και ουσιαστικά απαραίτητος.

Μετάφραση για το Νόστιμον Ήμαρ: Afterwords

Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης, πάνω από ένα εκατομμύριο μετανάστες και πρόσφυγες έχουν διασχίσει την Ευρώπη μέσα στο 2015. Αυτό δεν αποτελεί έκπληξη για τις δυτικές δυνάμεις, οι οποίες βοήθησαν ενεργά στο να δημιουργηθούν οι κοινωνικοοικονομικές και πολιτικές συνθήκες που οδήγησαν στον εμφύλιο πόλεμο της Συρίας, κατά τη διάρκεια του οποίου ο μισός πληθυσμός της χώρας σκοτώθηκε ή αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τα σπίτια του πριν από τον πόλεμο.

Η συνεχιζόμενη βίαιη καταστολή στη Μέση Ανατολή μαζί με την άρνηση των περισσότερων Αραβικών χωρών να τους δεχτούν, έχουν ως αποτέλεσμα έναν πρωτοφανή αριθμό ανθρώπων που ψάχνουν καταφύγιο στην Ευρώπη.

Εξαιτίας της  γεωπολιτικής της θέσης η Ελλάδα αποτελούσε πάντα το «χωνευτήρι» διαφορετικών πολιτισμών, το σταυροδρόμι μεταξύ Ανατολής και Δύσης. Αυτός ο αντικειμενικός παράγοντας έχει διαμορφώσει τα υποκειμενικά χαρακτηριστικά και τις νοοτροπίες που έχουν υιοθετήσει οι Έλληνες από την αρχαιότητα – χαρακτηριστικά πολύ πιο βαθιά από τον σεβασμό και τη φιλοξενία.

Στην αρχαία Ελλάδα οι ξένοι θεωρούνταν ιερά πρόσωπα. Η προστασία τους ήταν ηθική υποχρέωση που υποστηριζόταν από τον πατέρα των θεών, τον Δία, και τη θεά Αθηνά.

Τρεις Ελληνίδες γιαγιάδες φροντίζουν ένα μωρό προσφύγων στο νησί της Λέσβου
(Φωτογραφία του Λευτέρη Πατσάλη)

Μετά από χιλιάδες χρόνια η Ελλάδα παραμένει σημείο συγκέντρωσης των διωκόμενων μειονοτήτων, οι οποίες προσεγγίζοντας την πύλη της εισόδου στην Ευρώπη αγωνίζονται για την επιβίωση των ίδιων και των παιδιών τους. Και μετά από χιλιάδες χρόνια οι Έλληνες παραμένουν πιστοί στην αξία της φιλοξενίας παρά τις δυσκολίες που προέκυψαν από την οικονομική κρίση και δείχνουν αλληλεγγύη στους πρόσφυγες, ειδικά στα νησιά του Αιγαίου και κοντάστα χερσαία σύνορα της χώρας.

Την ίδια στιγμή, ένας μεγάλος αριθμός αυτό-οργανωμένων ομάδων και κινημάτων αλληλεγγύης ξεκινά να κάνει την εμφάνιση του σε όλη την Ευρώπη. Αυτές οι αυτο-οργανωμένες οργανώσεις αλληλεγγύης δεν κάνουν αγαθοεργία και δεν είναι φιλανθρωπικά ή κρατικά χρηματοδοτούμενα ιδρύματα. Αποτελούν έναν ενεργό κοινωνικό πυρήνα, ο οποίος δεν βοηθάει τους ανθρώπους που το έχουν ανάγκη από συμπόνια και οίκτο, αλλά μέσα στα πλαίσια του αγώνα για την εξάλειψη των φυλετικών διακρίσεων και της οικονομικής εκμετάλλευσης, ενόσω η κατάλυση των κοινωνικοοικονομικών και πολιτικών συνθηκών γεννούν τον πόλεμο και ρατσισμό.

Η δράση τους δεν έχει ως σκοπό να καλύψει τις ανεπάρκειες του συστήματος, αλλά να αλλάξει το ίδιο σύστημα και να πετύχει παγκόσμια ειρήνη, ισότητα και ελευθερία. Έτσι, θέτονται σε πράξη ουτοπικές ιδέες και αποδεικνύεται ότι ένας διαφορετικός κόσμος είναι εφικτός και ουσιαστικά απαραίτητος. Ωστόσο, δε θα πρέπει να ξεχάσουμε ότι οι κοινωνίες είναι ετερογενείς συνδυασμοί συγκρουόμενων στοιχείων.

Ο θεσμοθετημένος ρατσισμός, από την πρόσφατη νομοθεσία, η οποία πιέζει τους πρόσφυγες να παραδώσουν τα τιμαλφή τους στη Δανία έως τα στρατόπεδα συγκέντρωσης, όπου οι άνθρωποι αφήνονται χωρίς νερό και τουαλέτα για μέρες, και οι διάφορες νεοναζιστικές εγκληματικές οργανώσεις, από τη Χρυσή Αυγή στην Ελλάδα μέχρι το Εθνικό Μέτωπο στη Γαλλία και το Pegida στη Γερμανία αποτελούν δυστοπικά σύννεφα που συσσωρεύονται πάνω από την Ευρώπη.

Η κρίση προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη κρίσις, που σημαίνει «κρίση, απόφαση». Η προσφυγική κρίση είναι μια αποφασιστική στιγμή. Ο τρόπος με τον οποίο πρόκειται να συμπεριφερθούμε στους πρόσφυγες θα καθορίσει τους εαυτούς μας και την κοινωνία μας.

Ήδη έχουμε καθοριστεί από χιλιάδες παιδιά προσφύγων, τα οποία έπεσαν στα χέρια των σωματέμπορων, από χιλιάδες νεκρούς πρόσφυγες και μετανάστες, τους οποίους δεν καταφέραμε να προστατεύσουμε. Οι πρόσφυγες έχουν γίνει η μετενσάρκωση του homosacer («ιερός άνθρωπος») του Αγκάμπεν, η γυμνή ζωή που δεν αξίζει να ζήσουμε αποκλεισμένοι από τα ανθρώπινα δικαιώματα και την ανθρώπινη κατάσταση.

Ενώ η ανθρωπότητα έχει πετύχει πρόοδο μόνο μέσα από την αλληλεπίδραση και τη διαπολιτισμικότητα οι κλειστές κοινωνίες που δε δείχνουν σεβασμό στην διαφορετικότητα είναι καταδικασμένες να εξαλείφονται. Παρόλα αυτά, η φλόγα της αλληλεγγύης συνεχίζει να υπάρχει ακόμα και είναι αρκετά δυνατή, έτσι ώστε να «κάψει» το παρελθόν και να «φωτίσει» το μέλλον.

Image: Το σκίτσο των αμέτρητων πνιγμένων προσφύγων στη Μεσόγειο μέσα από την απεικόνιση της Γκερνίκα του Αιγαίου από τον Βούλγαρο σκιτσογράφο JovchoSavov

 utopia

πηγή: νόστιμον ήμαρ

surrealpolitik

και την ώρα που στην ΕΕ τηρούνται πλέον τα χρονοδιαγράμματα, αλλά όχι τα προσχήματα..

Άρης Μεσσίνης, φωτορεπόρτερ: Γκρεμίστε το φράχτη το Έβρου – Στη Λέσβο ζούμε μια δεύτερη Συρία

Νάντια Βασιλειάδου

Νοεμβρίου 2, 2015

Tης ΝΑΝΤΙΑΣ ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΟΥ

ΦΩΤΟ: ΆΡΗΣ ΜΕΣΣΙΝΗΣ

  

“Ζούμε μια δεύτερη Συρία στη Λέσβο. Το κράτος, το αριστερό μας κράτος δεν υπάρχει. Αφήνει τους εθελοντές και τους ψαράδες να βγάζουν τους ανθρώπους μέσα από τα κύματα. Το αριστερό μας κράτος το μόνο που κάνει είναι να τουιτάρει από το τουίτερ του πρωθυπουργού για την Ευρώπη που θέλει. Την Ευρώπη, τάχα μου, της αλληλεγγύης και του ανθρωπισμού”.

Τα λόγια του Άρη Μεσσίνη, του έμπειρου, βραβευμένου φωτορεπόρτερ από το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (ΑFP) δίνουν, όπως και οι φωτογραφίες του, με σπαρακτικό τρόπο την εικόνα μιας εμπόλεμης ζώνης στα παράλια της Μυτιλήνης. “Είμαι πατέρας …και βλέπω τα παιδιά να πνίγονται μπροστά μου” μονολογεί μέσα από λυγμούς, θλίψης, αγανάκτησης και θυμού.  “Όλοι πρέπει να έρθετε εδώ να κλάψετε, να εξοργιστείτε. Μόνο έτσι θα σταματήσει..”

Το βράδυ του Σαββάτου, την ώρα που οι μάνες στην προστατευμένη στεριά άπλωναν στα παιδιά τους σκεπάσματα ζεστά, τα παγωμένα κύματα “σκέπαζαν” μικρά προσφυγόπουλα με θάνατο. Παγωμένα πόδια, παγωμένα χεράκια, ξεβράστηκαν για μια ακόμη φορά στις ακτές της Σάμου, το πρωινό της Κυριακής.

“Σήμερα βρήκαμε στην παραλία κι άλλα πνιγμένα παιδιά. Είναι μάλλον από το μεγάλο ναυάγιο με τους 300 επιβαίνοντες” λέει ο ‘Αρης. “Φωνάξαμε τον νεκροθάφτη να πάρει ένα μωρό 5-6 μηνών. Χωρούσε σε μια τσάντα. Μας είπε ότι του τελείωσαν οι σακούλες”.

Την ίδια στιγμή ο αναπληρωτής υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής Γιάννης Μουζάλας απέκλειε το ενδεχόμενο να γκρεμιστεί ο φράχτης του Έβρου προκειμένου να μειωθούν οι θάνατοι προσφύγων στο Αιγαίο, τουλάχιστον στην παρούσα φάση.

“Με έβγαλαν στην ΕΡΤ μαζί με τον Μουζάλα προχθές” λέει ο Άρης. “Τα είπα για το αριστερό μας κράτος, όπως τα λέω και σ’εσένα. Πού είναι οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ που διαδήλωναν εναντίον του φράχτη; Πού είναι; Η απάντησή του ήταν ότι είμαι συναισθηματικά φορτισμένος. Δεν φορτίζομαι πια συναισθηματικά. Έχω πάει σε πολέμους κι έχω δει νεκρά παιδιά. Αυτό που γίνεται δεν έχει προηγούμενο. Τους πάνε σαν πρόβατα στη σφαγή”.

ελεύθερο θέμα

Έξω απ'τη Μυτιλήνη, στην περιοχή Καρατεπέ, βρέθηκαν οι αποστολές των Κοινωνικών Ιατρείων Αλληλεγγύης Θεσσαλονίκης, Θέρμης, Κορίνθου και Βόλου, για να συμβάλλουν έμπρακτα στο έργο των αλληλέγγυων στα νησιά την περίοδο αυτή και με ό,τι δυνάμεις έχουν να βοηθήσουν πρακτικά και ψυχολογικά τους πρόσφυγες.

Σ'αυτόν τον ανοιχτό καταυλισμό καθημερινά φτάνουν δεκάδες Σύριοι πρόσφυγες με καράβια και βάρκες, στο σύντομο σταθμό τους στο νησί προκειμένου να συνεχίσουν το δύσκολο ταξίδι για τις χώρες της Βόρειας Ευρώπης.

Για μία εβδομάδα τα μέλη των αποστολών, γιατροί και αλληλέγγυοι παρείχαν τις πρώτες βοήθειες, εξετάζοντας τους πρόσφυγες εκ των οποίων πολλά παιδιά και έγκυες γυναίκες.

Σε μια φάση "δημιουργικής απασχόλησης" για τα πολλά πιτσιρίκια, τους δόθηκε χαρτί και μπογιές και τους ζητήθηκε να ζωγραφίσουν ό,τι θέλουν....Ελεύθερο θέμα.

Δεν χρειάζεται να αναλύσουμε το ότι όλες οι ζωγραφιές των παιδιών είχαν αναφορές στο πολύ άμεσο παρελθόν τους.

να για παράδειγμα η παρακάτω ζωγραφιά:

 

δεξιά, ο άνθρωπος στη θάλασσα φωνάζει "βοήθεια"

αυτός πάνω στο καράβι φωνάζει "σώστε μας" προς ένα άλλο καραβάκι που έρχεται από αριστερά με σημαία και προφανώς είναι το λιμενικό

πάνω αριστερά ο μικρός ζωγράφος γράφει "βοηθήστε τον Συριακό λαό"

φωτογραφία της φρίκης

#Surrended: Το κοριτσάκι από τη Συρία που μπέρδεψε την κάμερα με όπλο και «παραδόθηκε»

Δημοσιεύθηκε: 30/03/2015

Μια φωτογραφία ενός μικρού κοριτσιού που έγινε viral με το hashtag #Surrended. Είναι ένα κοριτσάκι από τη Συρία. Έχει ζήσει τον εμφύλιο. Έχει μεγαλώσει μέσα στον φόβο. Βλέποντας καθημερινά δίπλα της όπλα. Όταν λοιπόν την πλησιάζει ο φωτογράφος για να τραβήξει τη φωτογραφία της, η μικρή νομίζει ότι ο φωτογράφος κρατάει όπλο. Και σηκώνει τα χέρια ψηλά για να «παραδοθεί».

Πρόκειται για την κυριολεξία της ρήσης «μία φωτογραφία, χίλιες λέξεις». Με ένα κλικ αποτυπώνεται τι προκαλεί η φρίκη του πολέμου στις παιδικές ψυχές. Η φωτογραφία κατέκλυσε το διαδίκτυο με το hashtag #Surrended.

photojournalist took this photo 4 Syrian child, thought he has a weapon not a camera so she Gave up ! #Surrended pic.twitter.com/bm1hOWQWJY

— Nadia AbuShaban (@NadiaAbuShaban) March 24, 2015

Την φωτογραφία ανέβασε στο twitter η φωτορεπόρτερ Nadia AbuShaban.

πηγή: huffingtonpost