Πέντε μικρές αλήθειες, ένα μεγάλο ψέμα
του Γιάννη Βαρουφάκη
23η Φεβρουαρίου 2014
Ακούγοντας τους
ηγέτες μας, στην ΕΕ και στην Αθήνα, να μιλούν για την ελληνική οικονομία, είναι
εύκολο να παρασυρθεί κανείς (ιδίως αν δεν ζει στην Ελλάδα) στην πλάνη ότι έχει
επέλθει η σταθεροποίηση και, όπου να ’ναι, έρχεται η πολυπόθητη ανάκαμψη. Κάθε
μεγάλο ψέμα στηρίζεται, όπως έλεγε και ο πρώτος διδάξας, ο Γιόζεφ Γκέμπελς, σε
πολλές μικρές αλήθειες. Σε μυθεύματα τα οποία όμως στον πυρήνα τους κρύβουν
πραγματικά στοιχεία. Πέντε από αυτά τα μυθεύματα, τα οποία θεμελιώνουν το Μέγα
Ψέμα των Ημερών, βασίζονται στα εξής σωστά στοιχεία:
(1) Η Ελλάδα έπαψε να
αγοράζει από το εξωτερικό αγαθά και υπηρεσίες μεγαλύτερης αξίας από εκείνη των
αγαθών και υπηρεσιών που πουλάει στο εξωτερικό (δηλαδή, η χώρα μετέτρεψε το
έλλειμμα που είχε στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών σε πλεόνασμα).
(2) Όπου να ’ναι, το
κράτος θα γίνει κι αυτό πλεονασματικό, δαπανώντας λιγότερα από τα φορολογικά
του έσοδα, αν εξαιρέσουμε τις αποπληρωμές των δανείων του (δηλαδή, το ελληνικό
δημόσιο θα έχει πρωτογενές πλεόνασμα).
(3) Κάποια στιγμή «θα
βγούμε στις αγορές» (δηλαδή, το ελληνικό δημόσιο θα αρχίσει να δανείζεται και
πάλι από τους ιδιώτες κι όχι πλέον αποκλειστικά από την τρόικα).
(4) Αν και θα
υπάρξουν νέα τροϊκανά δάνεια, θα είναι πολύ μικρά σε σχέση με τα προηγούμενα.
(5) Η ευρωπαϊκή
τραπεζική ενοποίηση φαίνεται να συμφωνείται, ίσως και επί ελληνικής προεδρίας.
Ας δούμε τώρα πως το
καθένα από τα πιο πάνω πέντε δεδομένα (τα οποία δεν αμφισβητώ) στοιχειοθετούν
το αντίθετο συμπέρασμα εκείνου που προσπαθούν να περάσουν
Βρυξέλλες-Φραγκφούρτη-Βερολίνο-Αθήνα. Για την ακρίβεια, πρόκειται για πέντε
δεδομένα που συνηγορούν στο συμπέρασμα ότι η Ελλάδα βυθίζεται ακόμα πιο πολύ
στο τέλμα της κρίσης. Ας τα πάρουμε ένα-ένα:
1. Πλεόνασμα στο
ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες.
Πρωτόγνωρη επιτυχία ή
επισφράγιση της ολοκληρωτικής κατάρρευσης; Αν το πλεόνασμα αυτό προερχόταν από
αύξηση των εξαγωγών, που να αντανακλά έναν νέο δυναμισμό, επενδύσεις,
προσλήψεις κλπ., θα ήταν θεόπεμπτο. Η πραγματικότητα όμως άλλα μαρτυρά. Το
πλεόνασμα αυτό προέκυψε για έναν βασικά λόγο: Μείωση των εισαγωγών κατά 12%,
από τα ήδη πολύ χαμηλά επίπεδα του 2012. Όσο για τις εξαγωγές, είναι στάσιμες
σε σχέση με πέρσι και χαμηλότερες από το 2011!
Θα μου πείτε: Καλό
δεν είναι να μειώνονται οι εισαγωγές; Καλό είναι να στρέφεται ο καταναλωτής από
εισαγόμενα σε εγχώρια προϊόντα. Δεν συνέβη όμως αυτό. Απλώς ο καταναλωτής δεν
καταναλώνει λόγω ανέχειας. Με απλά λόγια, το πλεόνασμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών
αντανακλά την κατάρρευση της οικονομίας. Μόνο ανόητοι γιορτάζουν και χαίρονται
με αυτό το δεδομένο, έτσι όπως προέκυψε.
Για να εμπεδώσουμε
καλύτερα ότι πρόκειται για κάκιστο μαντάτο, αξίζει να σας θυμίσω ποια ήταν η τελευταία
χρονιά που η Ελλάδα κατέγραψε πλεόνασμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών: Το
1943. Ουδέν σχόλιο περαιτέρω...